Zijn oproepkrachten straks onmogelijk?

Door de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) veranderen de regels rondom oproepkrachten (nul-uren contracten) sterk. Is het werken met oproepkrachten straks nog wel haalbaar en daarmee nog interessant? Lees meer

Wet DBA: helft inzet ZZP’ers onjuist

Toezichtsplan arbeidsrelaties Wet DBA: helft inzet van ZZP’ers is onjuist
Bij de helft van de onderzochte 104 bedrijven, die in 2018 werden bezocht door de Belastingdienst in het kader van de Wet DBA, wordt de inzet van ZZP’ers onjuist toegepast.
Bij 12 bedrijven wordt een vervolgonderzoek gestart, vanwege het vermoeden van kwaadwillendheid.

Dit is gebleken uit de resultaten van het toezichtsplan arbeidsrelaties tussen zelfstandige ondernemers en opdrachtgevers. De bedrijfsbezoeken zijn midden 2018 ingesteld op verzoek van de Minister van Sociale zaken om invulling te geven aan klachten vanuit de markt. Veel ondernemers klagen over oneerlijke concurrentie door gebrek aan handhaving van de Wet DBA door het oneigenlijk inzetten van ZZP’ers (schijnconstructies) waardoor bij concurrenten (loon)kostenvoordeel bereikt wordt.

Toezichtsplan
Het toezichtsplan van de Belastingdienst richtte zich in 2018 op het uitvoeren van bedrijfsbezoeken bij 104 opdrachtgevers van ZZP’ers. Er zijn opdrachtgevers bezocht uit zoveel mogelijk verschillende branches en sectoren. Bij 45 bedrijven is er voldoende kennis en ervaring met de huidige ZZP-wetgeving vastgesteld; hier wordt de wet ook op de juiste manier toegepast. Bij de overige 59 bedrijven is er sprake van in meer of mindere mate onjuist handelen, ruim de helft van het aantal bezochte bedrijven.

Schijnzelfstandigheid voorkomen
Het kabinet heeft een handhavingsmoratorium ingesteld in afwachting van nieuwe wetgeving voor het inzetten van zelfstandigen. Het kabinet wil voorkomen dat ingezette zelfstandigen feitelijk in loondienst zijn en dat hiermee de afdrachten van sociale premies en rechten van werknemers ontdoken worden (schijnconstructies door het inzetten van schijnzelfstandigen).

5.600 reguliere onderzoeken per jaar
De Belastingdienst voert ongeveer 5.600 reguliere onderzoeken uit per jaar waarbij de loonheffingen onderwerp van controle zijn.

Daarbovenop zijn de 104 ondernemingen bezocht waarbij in 12 situaties bedrijven zijn aangetroffen waarbij het vermoeden van kwaadwillendheid onderzocht zal gaan worden in vervolgonderzoeken.
Dit aantal komt bovenop de vervolgonderzoeken dat reeds bij 8 opdrachtgevers al plaatsvindt, daar hier reeds eerder sprake is geweest van een vermoeden van kwaadwillendheid.

Ook in 2019 zullen aan de hand van de resultaten van de onderzoeken van 2018 weer onderzoeken ingesteld worden bij nieuwe ondernemingen die ZZP’ers inzetten.

ICT, onderwijs en zorg
Er zijn sectoren waar ZZP’ers wel in dienst willen treden maar dat niet kunnen, zo merkt de Belastingdienst op. Tegelijkertijd melden zich bij de Belastingdienst steeds meer bedrijven die zich ‘gedwongen voelen’ met opdrachtnemers te werken omdat deze liever als zelfstandige werken dan in dienst treden.

Sectorbrede handhavingsstrategie
De resultaten van de bedrijfsbezoeken zullen voor de zomer worden verwerkt in een nieuw toezicht- en handhavingsstrategie. In deze strategie komt ook een sectorbrede toezicht- en handhavingsstrategie.

Krapte aan personeel stimuleert zelfstandigheid
Dit is vooral het geval in sectoren met krapte op de arbeidsmarkt, zoals in ICT, onderwijs en zorg. Met een sector brede toezicht- en handhavingsstrategie wil de Belastingdienst ervoor zorgen er een gelijk speelveld blijft en er geen sprake is van marktverstoring.

Op deze wijze bereidt de Belastingdienst zich voor op de afbouw van het handhavingsmoratorium, waarover voor de zomer 2019 door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid nog een brief naar de Tweede Kamer gestuurd zal worden.

Aanvullende normeisen NEN 4400-1 ZZP’ers
Op basis van de deels hervatte onderzoeken en handhaving op de toepassing van de Wet DBA door de Belastingdienst heeft de SNA per 01-01-2019 twee normeisen toegevoegd aan de norm.
Eis 4.2.5.3.7.c. Het gaat hierbij om de verplichting van de onderneming om bij het aangaan van een (nieuwe) overeenkomst met een ZZP’er te beschikken over een recent uittreksel Kamer van Koophandel (KvK) van de ZZP’er dat niet ouder is dan 3 maanden.

Eis 4.2.5.3.5. Het gaat hierbij om het aantoonbaar nemen van passende beheersmaatregelen door de onderneming waaruit blijkt dat de zelfstandigheid van de ZZP’er getoetst en onderbouwd is en er daadwerkelijk conform de (model)overeenkomst gewerkt wordt.

Ondernemingen die werken met ZZP’ers dienen ook in de administratie zorg te dragen dat de activiteiten van het uitbesteden van werk aan ZZP’ers en het generen van omzet door het aannemen van werk van opdrachtgevers herkenbaar is in financiele administratie. Dit punt is per 01-01-2019 nieuw in de norm opgenomen en is onderdeel van normeis 4.1.2.d

Juiste overeenkomst met uw opdrachtgever
Voor het inzetten van ZZP’ers is het eveneens van groot belang om kritisch te kijken naar de inhoud van de overeenkomst die tussen uw onderneming en de opdrachtgever gesloten is ten aanzien van het uitbesteden van en aannemen van werk. De inhoud van een zogenaamde overeenkomst van opdracht (Burgerlijk wetboek 7:400) of de overeenkomst van aanneming verschilt wezenlijk met die van een overeenkomst inzake het ter beschikking stellen van arbeid/uitzendkrachten.
Voor ondernemingen die ZZP’ers inzetten bij hun opdrachtgever(s) geldt dat het sluiten van de juiste overeenkomst met hun opdrachtgever(s) hieromtrent de basis vormt voor het juist inzetten van ZZP’ers conform de wet- en regelgeving bij die opdrachtgevers.

Bron: Flexnieuws en Rijksoverheid

Nieuwe wet ZZP-er laat nog een jaar op zich wachten

De uitwerking van de nieuwe zzp-wet heeft minstens een jaar vertraging opgelopen. Mogelijk omdat de Europese Commissie niet achter de invulling staat. De nieuwe wet zal pas in 2021 in werking treden.

In de nieuwe wet, die schijnzelfstandigheid en concurrentie op arbeidsvoorwaarden moet voorkomen, wordt bescherming van zelfstandige ondernemers met lage tarieven opgenomen. Dit is een pijnpunt in de nieuwe wet.

Het gaat om de bescherming van schijnzelfstandigen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Vaak lijkt het in de praktijk dat de werkgevers deze zelfstandigen in dienst hebben maar doordat ze als zelfstandig ondernemer worden ingehuurd, hoeven de werkgevers geen belastingen en premies af te dragen. Op deze manier zijn deze krachten goedkoop voor de werkgever.

Bij 15 tot 18 euro is er sprake van een laag uurloon. Het kabinet wil dat deze ZZP-ers, mits ze al drie maanden op deze manier werkzaamheden verrichten, een vast contract krijgen. Daarom kan deze maatregel ook worden gezien als de invoering voor het minimumtarief voor ZZP-ers.

Schending EU-recht
Koolmees constateert naar aanleiding van de gesprekken met de Europese Commissie dat deze maatregelen mogelijk in strijd zijn met EU-recht. Hoe de vrijheid van vestiging en de vrijheid van dienstverrichting van zelfstandigen met een laag inkomen onder de nieuwe wet zijn geregeld, zou niet stroken met de Europese wetgeving.

De minister heeft aangegeven te werken aan alternatieven. Hij denkt dat deze alternatieven wel worden goedgekeurd door de Europese Commissie. De minister heeft aangegeven dat er voor de zomer van 2019 een toelichting zal komen op de nieuwe plannen.

Wet DBA
Tot 2021 blijft de Wet DBA van kracht. Tot die tijd zal er gewerkt moeten worden met een goedgekeurde modelovereenkomst.

Bron: Nu.nl

De wet DBA: een zegen of een probleem

De Wet DBA: een zegen voor de zelfstandige of een probleem voor de opdrachtgever?

Sinds 1 mei 2016 is de Wet DBA (Wet Deregulering beoordeling Arbeidsrelatie) van kracht. De wet doet veel stof opwaaien, en terecht. De VAR verklaring is afgeschaft en daarmee is de vrijwaring Verklaring Arbeidsrelatie komen te vervallen. Deze regelgeving is daarmee van inkomstenbelasting overgebracht naar loonbelasting, wat betekent dat de opdrachtgever, als vastgesteld wordt dat er sprake is van een loondienstverband, alsnog aangeslagen kan worden voor de loonheffingen. Het betaalde tarief wordt dan gebruteerd. Dit kan dan leiden een naheffing even groot als het tarief. Misschien kan nog een stukje teruggehaald worden bij de ZZP-er, maar dat zal niet veel zijn. Dit hangt af van de afspraken in de overeenkomst. En uiteindelijk valt van een kale kip niet te plukken.

Aangezien de belastingdienst tot 1 mei 2017 niet (te veel) zal controleren, is het nu tijd om de bakens te verzetten.

Terug in de periode

Goed beschouwd zijn we weer terug in de periode van voor 2005. Toen gold ook geen vrijwaring. En het totaal van regelgeving betreffende ZZP-ers of freelancers is niet veel gewijzigd.

Veel van de angst voor de risico’s is het gevolg van de vraag wat nu precies zelfstandigheid is en waar de loondienstsituatie begint.

De eisen op hoofdlijnen:

  1. Zelfstandig (loon, gezag en arbeid)
  2. Meerdere opdrachtgevers
  3. Aanneming van werk of het aanvaarden van opdrachten (middels een modelovereenkomst)
  4. Eigen verzekeringen (aansprakelijkheid, evt. pensioen)
  5. Niet werkend onder leiding en toezicht van de opdrachtgever

Met onderstaand voorbeeld kan het verschil duidelijk worden.

De “echte” zelfstandige stukadoor

Een aannemer die een muur laat stuken door een stukadoor kan daarbij kiezen voor een werknemer in loondienst of voor een ZZP-er.

Situatie 1: Tegen de werknemer zal de aannemer zeggen:
Hier heb je gereedschap, materiaal en een muur van 40 m2.
Over 4 uur ben ik terug en dan verwacht ik dat hij klaar is.

Situatie 2: Tegen de ZZP-er zal de aannemer zeggen:
Hier is een muur van 40 m2.
We hebben één prijs voor het aangenomen werk afgesproken.
Over één week komt de schilder en dan moet de muur strak en droog zijn.

Als in de 1e situatie de muur niet strak en droog is, dan moet de aannemer het voor eigen rekening over laten doen door zijn werknemer.

Als in de 2e situatie de muur niet strak en droog is, dan doet de ZZP-er het overnieuw uit eigen zak.

In dit voorbeeld zie je de verschillende behandeling tussen iemand in loondienst en een ZZP-er.
Het maakt ook duidelijk dat het gaat om de feiten en omstandigheden.

Wanneer het gaat om een voorbeeld waarbij de functie financieel analist wordt genomen is dit natuurlijk minder duidelijk, maar juist in de sfeer van Cao-lonen zijn de risico’s het grootst.

Er is nog een ander criterium en dat is het tarief.
Als het tarief veel lager is dan de kostprijs van iemand die hetzelfde werk in loondienst doet dan is dat merkwaardig. Wanneer de betreffende ZZP-er een `normaal` leven wil leiden en zich wil kunnen verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en aansprakelijkheid, kan het tarief niet veel afwijken van de kostprijs van een loondienstmedewerker.

Hoewel het gaat om feiten en omstandigheden, vind ik de papieren situatie niet onbelangrijk.
We komen nogal eens de situatie tegen dat een uitzendbureau met ZZP-ers werkt.
Met de ZZP-er is dan een overeenkomst van opdracht gesloten en met de opdrachtgever een detacheringsovereenkomst of uitzendbevestiging.

Dat kan niet.

Detacheren is ter beschikking stellen van arbeidskrachten. Dat is per definitie werken onder leiding en toezicht. In zo’n situatie kan je moeilijk uitleggen dat de feitelijke omstandigheden toch anders zijn.

Het is ook zeker verstandig om goed vast te stellen wat de bedoeling is van partijen, niet op de eerste plaats tegenover de belastingdienst, maar ook tussen partijen zelf. Het is vervelend om achteraf te constateren dat je elkaar verkeerd begrepen hebt, zeker als er scherven te verdelen zijn.

Mijn tip is: maak op basis van de nu al bestaande modelovereenkomsten een goede overeenkomst. En vergewis je ervan dat in zelfstandigheid gewerkt wordt, ook nu de belastingdienst nog niet precies heeft aangegeven wat daar de criteria voor zijn.

Met gezond verstand kan je ver komen, een zegen bij toekomstige potentiële problemen.

Theo van Leeuwen
Directeur Bureau Cicero